Vriend

Meneer Doorzon en Eend liggen al in bed als de telefoon gaat.

Het is de broer van meneer Doorzon. Hij heeft zojuist gehoord dat een jeugdvriend van hen beiden is overleden, al een half jaar terug. Het bericht kwam van de zus van de Jeugdvriend die het ook nog maar net wist.

Meneer Doorzon ligt nog een tijd na te denken. Hij had de Jeugdvriend al dertien jaar niet meer gezien. Achter de horizon verdwenen, zo gaat dat. Maar wat doe je met zo’n comfortabele uitleg als mensen achter de horizon opeens vroegtijdig aan hun eind komen? Als zelfs hun naaste familie een half jaar lang niet weet dat ze dood zijn?

In een oud fotoboek vindt meneer Doorzon nog een klassenfoto waar hij en de Jeugdvriend allebei opstaan. Zo verschillend als dag en nacht, behalve dat ze allebei buiten de veilige middenmoot vielen.
De kleine meneer Doorzon een slungel met een brilletje, een voorliefde voor lezen, en een afwerende blik die anderen arrogant vonden. De Jeugdvriend een opdondertje dat brutaal de wereld inkeek en gek op auto’s was, vooral van het merk waarin zijn vader reed.

Elke ochtend stond de Jeugdvriend op de stoep, wachtte geduldig terwijl de kleine meneer Doorzon op de piano zijn laatste toonladders oefende en liep dan met hem mee naar school, onderweg ieder kind de struiken in beukend dat het waagde de kleine meneer Doorzon te pesten, iets wat nogal eens nodig was.

Later gingen ze naar andere scholen. Meneer Doorzon ging studeren en ontdekte een wereld waar niet zoveel pestkoppen de struiken in gebeukt hoefden te worden.
Af en toe was hij, met zijn hoofd vol gewichtige kennis, terug in de oude wereld. Daar was de Jeugdvriend nu een man met gouden handjes, die alles kon repareren en dat ook voor iedereen deed. Hun verhalen en plannen liepen ver uit elkaar, en de banden die de Jeugdvriend met zijn ongeremde hulpvaardigheid smeedde benauwden meneer Doorzon soms. Maar ze konden altijd nog samen een biertje drinken, ook al merkte meneer Doorzon dat hij er steeds minder met zijn hoofd bij was.

Meneer Doorzon weet nog dat hij aarzelde toen de Jeugdvriend hem als getuige voor zijn huwelijk vroeg. Misschien had hij al zijn twijfels over dat huwelijk. Of vroeg hij zich af of hij, met maar een half hoofd erbij, wel de meest geschikte getuige was. Maar hij zei ja. De loyaliteit mocht niet van één kant komen.

Het huwelijk begon inderdaad snel scheuren te vertonen, en de biertjes gingen een nog grotere rol in het leven van de Jeugdvriend spelen. De loyaliteit van meneer Doorzon hield niet lang stand. Daar schaamt hij zich nu over.

Van anderen hoorde meneer Doorzon hoe het met de Jeugdvriend langzaam bergaf ging. Hij trok zich dagen terug in zijn garage, met kratten bier en auto's van het merk waarin zijn vader had gereden. Hij werd ontslagen. Mensen die hij hielp ontdekten steeds vaker dat ze daar na afloop veel geld bij ingeschoten waren. Mensen die hem probeerden te helpen kregen geen grip meer op hem. Van een laatste foto, op een social media-account met maar twee vrienden, kijkt hij meneer Doorzon aan met de priemende en tegelijk lege blik van een doorgewinterde alcoholist.

Het is moeilijk om in die wanhopige man nog het stoere beschermengeltje te zien dat ooit de kleine meneer Doorzon naar school escorteerde. Soms zijn het de beschermengeltjes die je erdoorheen slepen, denkt meneer Doorzon. Waardoor ik hier nu zit, redelijk gezond van lijf en geest, met Eend, en met de bloemen en vogels in onze eigen tuin.

Terwijl de beschermengel zelf meer hulp nodig had dan hij anderen kon geven. En uiteindelijk iedereen kwijtraakte toen hij niemand meer kon helpen.

‘Ik denk niet dat iemand er iets aan had kunnen doen,’ zegt de broer van meneer Doorzon.

Ergens gelooft meneer Doorzon dat ook. Maar toch.